Миний нэг уншигч гэж ирээд л бичихээр зарим нэг нь “энэ чинь одоо юу болчихоов” гээд гайхах байх даа. Гэхдээ л яах аргагүй нэгэн уншигч маань энэ зургийг “Энэ яг тань шиг зураг” бичээд надад явуулсан (e-mail) байв. Яагаад тэгж тодорхойлсныг мэдэхгүй юм. Гэхдээ л энэ зургийг анх харахад сэтгэлд ойрхон, дулаахан, зүрхэн хавьцаа номхрох мэдрэмж төрсөн. Энэ уншигч маань намайг огт хараагүй хүн л дээ. Тэгсэн атлаа л тэгж хэлсэн юм. Тэгэхээр нь улам нарийвчилж
- bi ug ni aduu shig bish honi shig l hun dee гэхэд
- ugui ee. ene zurgiig buheld ni harahaar tanii dotood huntei chini ih tustei sanagdaad baidag umaa. Ta evguigeer bitgii bodooroi гэсэн юм. Миний өөрийн тухай биш миний бичсэн хэдэн өгүүллэгийн дотоод ертөнцтэй адилхан гэх гэж байгаа юм байна гэдгийг тэр даруй л ойлгосон ч надад сайхан санагдсан шүү. Тэгээд блогныхоо толгойд тавихаасаа өмнө уг зургийг харж, их удаан сууж билээ. Харах тусам сэтгэл нэг л уягдаад гэх үү дээ.
Нар ташсан зуны тогтуухан, сайхан орой юм. Өдөржин хорж зогссон энэ хэдэн адуу оройн сэрүүнд ганц нэг хазалж, зарим нэг нь биеийн чилээ үргээж харагдана. Өвсний өнгө, цэцэгсийн толгой, адууны тарга хийгээд цаагуур идээшлэх унаганы дорвийг үзвэл тийм ч аажуу зуны орой биш нь тодорхой. Намгархаг, чийглэг газар идээшиж буй хирнээ энэ хэдэн адуу байж ядан ялаархаад байгаа юм харагдахгүйг бодохоор өвсний гарц барагтайхан, ялаа шумуул багатай, сэв сэв хийсэн сэрвэгэр салхитай нутаг бололтой. Адууны цаадтайх хоёр толгой тийм ч өндөргүй юм. Учиргүй баруун зүгийн нутаг биш байхаа. Ажаад байхад манай нутагтай тун ч төстэй, сэтгэлд ойрхон санагдана. Манай нутаг гэснээс манай нутаг хотоос холгүй хэдэн бор толгод байдаг юм. Хөшигтийн хөндий, Эрдэнэ толгой, Эрэг-Ус, Авдар толгой, Хоолтын даваа, Дэнгийн Ам, Дойд, Дэжидийн Хунхуй, Цагаан тэмээт, Цагд-Уул, Урд, Хойд Баян гэсхийгээд бараг хот залгачихна. Үүгээр дуусчихаж байгаа юм биш л дээ. Манайхны нутаглаж байсан нутаг үүгээр байдаг хэрэг. Хүн ер нь өсөж төрсөн тэр л хэдэн өвөлжөө, хаваржаа, өгсөж уруудаж явсан гол усаа, ухаан орж, өсөж торнисон тэр л нутгаа миний нутаг хэмээн томъёолдог бололтой юм. Магадгүй, эх орон хэмээх агуу том ойлголт ч гэсэн маш энгийн сэдэлтэй энэ л орчноос эхлэлтэй байдаг болов уу. Яагаад би тэгж бодов гэхээр би бас ч үгүй нилээн хэдэн жил хүний нутагт амьдарсан хүн юм. Тэнд байсан нутагт нэгтнүүд маань “Эх орноо санаад” гэж их ярина. Би өөрөө ч ялгаагүй дээ. Үүнээс үүдээд эх орон гэж яг юу вэ гэж өөрөөсөө их асуудаг байлаа. Эх орноо санаж байна гээд л Хөвсгөл нуур ч юмуу, эсвэл Алтай Хангайн нурууг, бүр байчихаад өмнийн их говийг өдөр шөнөгүй бодоод байгаагүй л юмдаг. Миний санаад байсан юм гэвэл эцэг эх, элгэн садан, өсөж төрсөн хэдэн бор толгод, сурсан сургууль, болсон болоогүй хэдэн найз гээд зөвхөн өөрийгөө хүрээлж байсан тэр л орчинг боддог байлаа. Тэгээд сүүлдээ ер нь явж, явж эх орон гээд байгаа чинь ердөө л энэ юм биш үү гэж бодогдсон. Үнэн байхаа. За зарим нэг сүрхийвтэр улс нь намайг тун өчүүхэн нөхөр юм гэж бодох л байх. Гэхдээ л нэг их хол зөрөхгүй байхаа.
Зундаа өвөө эмээдээ тавиул болон очдог байсан хот газрын над шиг амьтанд миний мэдэх дээрх нутгийг монголдоо байхдаа миний нутаг, хилийн дээс алхсан үедээ миний эх орон хэмээн төсөөлж, бодож, заримдаа бүр санаж явдаг юм. Хожмоо гадна дотны байгалийн сайхан тогтоцтой, уул ус нь жигдэрсэн сайхан нутгаар нүд хужирлан байхдаа ч сэтгэл зүрхэнд минь өнөө л хэдэн бор толгод минь торойж, яагаад ч юм бусдын нутагтай харьцуулшгүй сайхан санагдаж байх юм билээ. Ер нь төрсөн нутаг, эх орон гэдэг өөр бусад юутай ч гэсэн харьцуулшгүй, харьцуулахыг санаархаад ч хэрэггүй юм билээ л дээ. Зөвхөн надад ч биш бүх монгол хүмүүст эх орон гэдэг хамгийн нандин зүйл байдаг байхаа.
Тээр жил манайх Дэнгийн амны адаг гэж цахилдаг хөхөрсөн нутагт зусаж байлаа. Хүний өөрийн нийлсэн над мэтийн нэг баахан тавиулаад. Хүүхэд л юм болсон хойно муудалцахгүй байна гэж юу байхав. Нэг авга ахтайгаа ам мурийгаад, хоорондоо бас гар зөрүүлээд авсан ч байхаа магад. Их л бага байсан санагдана. Манай муу Ажаа (эмээ) бид хоёрыг тэр энэ, буруу зөв гэж ялгалгүй хэд сайн ороолголоо. Зүгээр ч үгүй уурганы хуйваар шүү. Шап шуп гээд сүртэй ч гэж жигтэйхэн, өвдөж байна ч гэж хачин. Муусайн улаан дуднүүд. Ингээд яс булаалдсан ноход шиг байх юм бол Хойд Баянгийг хоёр талаар ороод зайлаарай л гэж байна. За ингээд хөөгдлөө л гэж бодох. Хамгийн гол нь Хойд Баян гэдэг хайрханаас цааш юу ч байхгүй мэт санагдаад хамаг л юм хоосорчих шиг. Манайх түүнээс цааш гарч нутгалдаггүй болохоор тэр байх. Тэнд өөр хүмүүс л байдаг гэж ойлгосон хэрэг. Ах бид хоёр гэж нэг нь аргалын дэргэд, нөгөө нь чингэлэгний буланд чимээгүйхэн уйлж суух. Чанга уйлвал дахиад ч гөвүүлж мэднэ. Тун удалгүй Ажаа маань биднийг хоёр бөөрөндөө сулгаад миний хүүхдүүд хоорондоо битгий муудалцаж бай. Хэдий зулай зулайгаа гишгэж төрөөгүй ч та нар чинь цусаараа холбогдсон ах дүүс шүү дээ. Хоорондоо эвтэй бай. Хүний орчлон гэдэг сайхандаа сайхан, хатуудаа хатуу шүү хүүхдүүд минь. Энэ цаг төр ч яагаа билээ гэж ирээд л их том хүмүүст хэлж буй мэт хөврүүлөн хэлээд бид хоёрыг ээлжлэн ээлжлэн үнэрлэж билээ. Бидэнд тэр хэлж буй бүхнийг ойлгохоос илүү Ажаагийнхаа зөөлөн аядуу дуу хоолойнд нь уярсандаа уйлж л суусансан. Одоо бодоход яасан ч алсыг хараатай, үнэн үг хэлж байсан юм. Бидний ном судраас уншдаг нөгөө их Алунгоо эх энэ тэр чинь бол дэргэд минь л байсан юм байна лээ дээ. Бид л мэдээгүй болохоос. Ажаа гэдэг бидний хувьд их “том” хүн байсан даа. Ажаад үнсүүлнэ гэдэг хамгийн том хишиг. Бас Ажаад шийтгүүлнэ гэдэг хамгийн том гэсгээл байж билээ.Ажаа маань ерөн таван насыг зооглоод тэнгэрт халихад би бараг дөч шүргэсэн том эр болсон хирнээ итгэж өгөхгүй, худлаа юм шиг санагдаад ямар сайндаа горьдсон харцаараа энэ тэндээс хайж, хашаа хороо, илүү гэр үгүй ээ ер нь хаанаас ч юм гараад л ирэх юм шиг санагдаад байж билээ. Бид Ажаагаа Хойд Баянгийнхаа нар хурсан нэгэн зөөлхөн энгэрт нутаглуулсандаа. Одоо хааяахан нутгаараа очихдоо өөрийн эрхгүй л тэр энгэр өөд нүд гүйлгэн хардаг гэж байгаа. Газар нь эдгээд бараг мэдэгдэхээргүй болсон байна лээ. Харин нутаг маань нэг л тийм салхинаас өөр эзэнгүй мэт, айл нь нүүдэллээд явчихсан намар оройн намаржаа шиг эль хульхан оргиод болдоггүй юм. Амьдрал хөөгөөд хот орноосоо гарахгүй байсаар нутаг маань сэтгэл дотор минь аглагшиж буй бололтой. Мэдээж хэн нэгэн тэр нутагт амьдарцгааж л байгаа. Тэгсэн хирнээ л нэг л эзгүй. Нар хэдэн настай вэ гэж нэг хөөрхөн хүүгээс асуусан чинь хүү нар таван настай гэж хариулсан юм гэдэг. Нээрээ тэр хүүгийн хувьд нар таван настай шүү дээ. Яагаад гэвэл тэр хүү өрөө тавтай байсан хэрэг. Яг тэрэн шиг Ажаа минь байхгүй болохоор нутаг маань эзгүй л юм шиг мэдрэмж төрдөг дөө. За за нэг мэдсэн чинь бүр далийж өгч. Хэдэн адууны зураг харчихаад таг өөр юм сараачаад суух мөн ч “сум”-тай хүнээ дээ би. Гэхдээ л бодол санаа гэдэг жигүүртэй, эсвэл бүр жигүүргүй юм болохоор хаа хамаагүй хэсүүчлэх юмаа. Нээрээ, би блогтоо өөрийнхөө тухай байтугай бодол санаагаа ч оруулдаггүй юм байх чив.
Ямартай ч гэсэн дээрх зургийг явуулсан уншигчдаа баярлсанаа илэрхийлье. Хожимдсон байж магадгүй юм. Гэхдээ блогныхоо толгойд оруулсныг үзээд сэтгэлд нь таатай байсан байх гэж найдна. Хүн гэдэг сэтгэлийн амьтан юм болохоор бид юуханыг ч гэсэн алагчилалгүй ойлгох сэтгэлээр, дэмээр, итгэлээр, урмаар, урд хойдохоосоо ухаарал авах гэж дурсамжаар, уярлаар, хамгийн гол нь хүн болж төрсний хамгийн нандин учиг болох хайраар энэ орчлонг дүүргэн, дүүргэн амьдрцгаадаг юм шиг байнаа . . .
Бүрэн эхээрээ...
Блогоор аялсан түүх - 16 буюу уншигчаас ирсэн зураг
Блогоор аялсан түүх - 15
Энэ удаа бас нэгэн блогийг танилцуулмаар санагдлаа. "Цуглуулагч" хэмээх этгээд ч гэмээр нэрлэсэн энэ блог нь одоохондоо монгол зохиолчдын википедиа (wikipedia) хэлбэрээр бичигдэж байгаа юм байна лээ. Яваандаа гадаад зохиолчид ч нэмэгдэж магадгүй юм уу гэж санагдсан. Уг нь ноднин эхэлсэн энэ блог дундаа нилээн завсартай байсныг бодоход хөтлөгч нь зав зайгаараа л амжуулдаг байх. Хөтөлж буй арга барил нь нилээн өргөн хүрээнд бараг бүтэн сайт байвал зүгээр юм даа гэж бодогдсон. Өөрөөр хэлбэл хэрвээ ганц хүн хөтөлж байгаа бол их л нүсэр ажил юм даа гэж бодогдов. Гэхдээ үр өгөөж нь үнэхээр их юм. Ялангуяа тухайн чиглэлийн оюутан залууст. Олон хүн орж байгаасай гэсэн үүднээс өөрийн блог танилцуулдаг буландаа оруулахдаа таатай байлаа.
Бүрэн эхээрээ...
Блогоор аялсан түүх – 14
За, энэ удаа нэгэн блогтой танилцсанаа бичихээр шийдэв ээ. Шинэхэн блог болов уу гэж бодогдохоор энэ блогны эзний бичсэнээр бол банжиг болон го го дээр блогтой байсан гэсэн. Харин би тэдгээр блогтой нь таарч байсангүй. Харин блогспот дээр байгаа энэ блогтой нь таарав. Түүний бичсэн “Эгч бидэн хоёр” хэмээх өгүүллэгт хүний сэтгэлийн нарийн нандин чанар эгэлийн эгэл жирийн харьцаанд ямар үл анзаарагдам байдлаар оршиж байдгийг мэдэрч болохоор бичжээ. Өдөр бүхэн хар бараанаар дүрслэгдэх болсон өнөө цагийн бидэнд маш их хэрэгтэй юм даа гэж санагдсан шүү. Хайр гэж юу байдаг юм бэ? гэдгийг эндээс мэдэрч болохоор. “Хайр” гэдэг энэ мөнхийн сэдэв хэзээ ч хуучирдаггүй, улиг болдоггүй шүү дээ. Яагаад гэвэл хүмүүн бидний сэтгэл хайран дээр л оршдогийг эндээс мэдэрч болно. Хэдийгээр тэр дүү эгчийгээ гомдоогоод байгаа юм шиг боловч тэр хүү эгчийхээ уйлахыг мэдрээд байгаа юм . . .
“Хачирхалтай түүх”- ийг бичсэн сонирхол татам хэв маягийг анзаарахгүй өнгөрч боломгүй. Уншигчаа ямар нэгэн байдлаар байнга бодолд автуулж, эрэл хайгуулд “хатааж” байгаа нь бас л нэг сонин хэлбэр бололтой.
“Бодохгүй бичвэл нэг иймэрхүү хариугүй юм болхым даа хөөрхий” гэж өөрөө сэтгэгдэлдээ үлдээсэн байна лээ. Гэхдээ санамсаргүй бичсэн юм амжилтанд хүрэхийг алийг тэр гэхэв дээ дүү минь. Хамгийн гол нь өөрийнхөө сэтгэлд байгааг л ямар нэгэн байдлаар буулгаж бусадтай хуваалцана гэдэг чинь үнэхээр чухал шүү. Хүн ямар ч байж болно. Гэхдээ хүн сэтгэлээр бүтээж, туурвиж, хайрлаж дурлаж, сэтгэлээр харьцаж, сэтгэлээр амьдарч байдаг юм шүү дээ.Өөрөөр хэлвэл хүн гэдэг сэтгэлийн амьтан юм л даа. Одоохондоо өөрийнхөө доторхыг бусадтай хуваалцаж байгаа юм шиг боловч яваандаа бусдыг сэтгэл, итгэлээр тэтгэгч, уриалагч магадгүй энэ цаг үеийн хүн болохыг үгүйсгэхгүй юм даа гэж энэ блогийн эзэнд хэлмээр санагдсан. Бас өөрийгөө гололгүйгээр улам ихийг бичиж бусдад толилуулж байгаарай гэж хүсмээр байна даа. Бусад хүмүүс юу гэж хэлэх нь яахав. Гагцхүү өөрийнхөө дотроо бургилаад байгаа бүхнээ гадагш нь цацаад байгаарай. . .
Бүрэн эхээрээ...
Блогоор аялсан түүх- 13
За, энэ удаа та нарт “Нирунзу” хэмээх нэрээр бичиж байгаа нэгэн блогийг танилцуулах гэсэн юм. Блогны нэр нь бол өөр л дөө. “Хугараагүй ноён нуруу” гэсэн байх. Ер нь уран зохиолын блог энд тэндгүй нилээн бий л дээ. Мэрэгжлийн зохиолчдын блогууд ч байгаа. Жишээ нь: Доржзовдын Энхболдын “Уулын боргио”, Болор-Эрдэнийн “Диваажингийн хоригдол”, Цэрэнтулгын Түмэнбаярын “Мэргэнд буусан чоно”, Баастын Золбаярын блог, Зүүдчины блог гэх мэт. Би зөвхөн үргэлжилсэн үгийн блогийг дурдаад байна. Гэхдээ л энэ блог дээр тавьсан “Хархулангийн бөгж” шиг бүтээлтэй блог одоогийн байдлаар байхгүй гээд хэлчихэд хилсдэхгүй байх. Яваандаа бол гарах л байх л даа.
Туужийн хэлбэрээр бичигдэж байгаа энэ зохиол роман болчихсон байхад нэг их гайхаад байхааргүй бүтээл байна лээ. Уг зохиолыг уншиж суухдаа үүнийг зохиогч “Нирунзу” гэгч хэн бол, ямар хүн байгаа бол гэсэн бодол тархинаас минь салахгүй байснаа нуугаад яахав. Хэн байх, ямар хүн болох нь уншиж буй надад хамаагүй ч гэлээ сэдэв, санаа нь сонирхолтой, бичиж буй арга барил нь хуучныг санагдуулам, яагаад ч юм нэг л уншаад эхэлвэл салж чадахгүй, үнэндээ бол салгахгүй байгаа тэр увдисыг гайхаж байсан учраас уг зохиогчийг бодоод суусан хэрэг л дээ. Уг Нирунзу маань өөрийгөө анхлан бичигч мэтээр блогтоо тайлбарлаж байгаа. Гэхдээ анхлан бичигч биш харин блог анхлан хөтөлж байгаагаа л илэрхийлсэн болов уу. Өөрөөр хэлвэл энэ хүн бичиг номтой их ойрхон хүн байхаа л гэх гээд байна л даа. Тэр ч бүү хэл энэ хүн бүр судалгааны талын ч хүн байх гэж бодогдоод байсан. Түүний бичиж байгаа цар хүрээ, тухайн цаг мөч бүрээ тодорхойлж байгаа тодорхойлолт (Тэр дундаа өнөө цагийн монголын өнгө төрхийг), бас монголын зүйр цэцэн үгсийг хавчуулан болж буй үйл явдалдаа чадварлаг хослуулж өгсөн, хэсэг бүлэг бүртээ өгч байгаа нэр нь содон. Содон ч юу байхав их номлог. Мөн бүлэг хэсгийнхээ төгсгөлд хааяахан хийж буй базалт, дүгнэлт нь их торгомсог гээд таалагдсан болгоноо бичээд байвал барагдамгүй. Ерөнхий зохиолын өнгө нь өнөөгийн залууст ихэд дутагдаад байгаа эх оронч үзэл, түүх судраа судлах, өөрөө өөрийнхөө төлөө “сурч боловсорч” тэмцэх, хамгийн эрхэм зүйлээ зөв харахыг сургасан, заасан, сануулсан шинжтэй байсан шүү. Та нар өөрсдөө ороод уншихаар мэдэгдэнэ дээ. Энэ бүгдээс харахад Нирунзу нэрээр бичиж буй зохиогч маань маш их уншсан, судалсан, хэл сурах гэж их чармайж хичээсэн, эрдэм номонд шамдаж суухын мөн чанарыг их ойлгосон, өөрөө ч тэгж сууж байсан болов уу гэмээр хүн шиг санагдсан даа.
Би яагаад зохиогчийнх нь тухай түлхүү бичээд байна гэвэл уран зохиолын чиглэлээр блог ертөнцөд байгаагүй даамгай, даацтай бүтээл тавигдаж байгаа болохоор тэр. Нөгөө төлөөр уран бүтээлийн нууц нэрээр бичиж буй нь хүмүүс өөрийгөө хэн болох нь мэдэгдэлгүйгээр бусдын сонирхолыг татаж байх нь тэдэнд сайхан байдаг байх. Тэгэхээр хэн нэг (жишээ нь би) түүний тухай үнэн худал нь мэдэгдэхгүй ч гэлээ таамаг дэвшүүлж байвал зохиогчид маань ч гэсэн урамтай, таатай байх болов уу гэсэн дээ зохиогчийг сонирхоод байна л даа.
Дахин хэлэхэд энэ зохиол бол анхлан бичигчийн бүтээл биш. Энэ бол нилээн “эрдэмт” хүний бүтээл байх. Нирунзу гэгч энэ эрхэмийг хэлж байгаа юм шүү дээ. Харин уран зохиол гэдэг үүднээсээ бол анхных байж болох л юм. Ямартай ч гэсэн “Харуул Алтай”, “Онцгой эрх” гэх мэтийн романуудыг санагдуулам энэ зохиол та бүхний сонирхолыг лавтайяа татна гэдэгт би итгэж байна. Тэгээд ч уг зохиол дуусаагүй байгаа юм билээ. Мөн энэ Нирунзу-гаас өшөө олон, бүр ард түмний зохиол төрөх нь дамжиггүй.
Эцэст нь хэлэхэд би бол ямар нэгэн шүүмжлэг, судлагч биш юм. Зүгээр л зарим нэг таалагдсан блогоо энэ “Блогоор аялсан түүх” булангаараа бусадтайгаа хуваалцадгийг та нар маань мэдэж байгаа байхаа.
“Хэрвээ энэ хүн зохиол бичвэл ийм л зохиол бичих болов уу” гэмээр хүн блогспотод нэг байдаг л юм. Гэхдээ би итгэлгүй байгаа тул хэлж мэдэхгүй юм. Энэ бол цэвэр миний бодол байлаа. Та бүхэн эндээс үүгээр ороод надад баярланаа гэдэгт итгэж байна.
Бүрэн эхээрээ...
Блогоор аялсан түүх - 12
За энэ удаа ч нэг баахан хөгөөн дэлгэлээ. Нөгөө галууг дуурайж хэрээ хөлөө хөлдөөв гэдэг л боллоо. Хүн нэг юмнаас хааяа учиргүй уйддагаа даа. Би гэдэг амьтан бор “костюм”-наасаа гэнэтхэн уйдав аа. Тэгээд бусад залуу блогчидыг дуурайгаад гангарахаар шийдээд гарч өглөө. Олон ч загварын “хувцас” өмсөж үзэв. Гоё нь ч гоё юмаа. Хүнийг хувцас чимдэг атал би хувцсаа гутаагаад байх юмаа. Яаваа даа даана ч.
Цав цагаан костюм өмсөв. Гялгардаад байна, гялгардаад байна. Бас нэг их гоё дэвтэр дэлгээд, кофе уусан шиг хэд хонов. Зүрх дэлсээд болох биш ээ. За тэгээд явж, явж голсон юм голд орж, шилсэн юм шил хазав гэгчээр өнөө муу бор “костюм”аа л эргээд углав шүү. Хуучин ч гэсэн халуу дүүгээд л . . . Биенд эвтэйхэн гэж . . .
Нээрээ та нарт дуулгахад ийшээ гээд ороорой. Тэнд үгүй ээ мөн олон загварын “хувцас” байна шүү. Орж гангараарай. Мэдээж үнэгүй.
За за энэ удаа та нарт хоёр блог санал болгомоор байна. Над мэт нь эдгээр блогийг дүгнэх нь илүүц биз.
1-д нь: Энэ блог хуучин боловч ойрд сэргээх маягтай шинэ зохиолоосоо оруулсан байсан.
2-т нь: Энэ бол яах аргагүй шинэ блог байсан. Оруулж буй зохиолууд нь бас л аятайхан юм билээ.
Блог ертөнцөд шинээр алхаж байгаа хүмүүст урам хайрлахад буруу юу байхав. Хэсэг хугацааны дараа тэд мөн л та нар шиг цахиур хагалсан блогчид болцгооно. . .
Бүрэн эхээрээ...
Блогоор аялсан түүх - 11
Энэ удаа би Цэцэнсод гэдэг хүний блогоор аялсаныгаа товчхон хүргье гэж бодлоо. Энэ хүний блогт орсон хэн хүн ямар ч байсан нилээд саатаж, түүгээр ч барахгүй тэдний хүндэт зочдын нэг болноо гэдэгт итгэлтэй байна. Уг блогийн эзнийг би мэдэхгүй юм. Угаас блогчид тэгтлээ нэг их бие биенийгээ мэдэх биш дээ. Гэхдээ энэ блогоос харахад энэ хүний ертөнцийг үзэх үзэл нь их гоё санагдсан. Блог болгон дээр байдаг тайлбар (уриа, үг ч гэдэг дээ) - аас нь үзэхэд л сонирхол татахгүй байхын аргагүй.
Сэтгэл минь цагаан гэхдээ будчихсан
Хүсэл минь хязгааргүй гэхдээ хүлээстэй
Дурлал минь олон гэхдээ нууцлаг
Амьдрал минь аз жаргалтай гэхдээ жүжиг . . . гэх мэтээр үргэлжлэнэ. Ер нь блогны ийм үгс тухайн блогны эзний амьдралыг үзэх үзлийн үндсэн өнгө байдаг байх гэж боддог болохоор аль ч блогт орсон эхлээд харах дуртай. За яг энэ өнгийн маш сонирхолтой бичлэгнүүдийг эндээс харж болох юм билээ. Цэцэнсод өнгөрсөн оны 7 сараас эхлэн энэ блогийг хөтөлж эхэлсэн байна лээ. Чухам ямар мэрэгжилтэй хүн болохыг мэдэхгүй ч бичиг цаас, ном зохиол талын хүн болов уу. Бас эрэгтэй хүн байх гэж бодсон. Түүний анхны бичлэгнээс авхуулаад л сонирхол татаж эхэлсэн. Ихэнх хүн блог нээснээ илтгэж, эсвэл ямар сэдлээр блог нээх болсоноо учирладаг бол энэ хүн зүгээр л хаа нэгтэй хөтөлж байсан зүйлээ энэ блог дээр үргэлжлүүлээд явж байгаа мэт мэдрэгдсэн. Тэгээд бодохоор энэ хүнд бичгийн ажил эгэл жирийн зүйл байх. (Би зөвхөн өөрийнхөө бодлоор л хэлж байгаа шүү) Түүний анхны бичлэг нь "Төөрч жаргагсдад" гэдэг нэртэй байсан. Үүн дээр "Амьдрал, цаг хугацаа болон түүний үнэ цэнэ, Үнэн-ний тухай, Шудрага гэж юу вэ, Хууль гэдэг нь" гээд маш өргөн ойлголтуудыг ердөө нэгээс хоёрхон өгүүлбэрт багтааж өөрийнхөө ойлгосоныг гаргаж ирсэн нь маш их таалагдсан. Хамгийн гол хэн нэгний уран цэцэн үгээр биш шүү дээ. За тэгээд "Байж болох л юм" гэх мэтээр бичлэгүүд нь цааш яьна. Үнэхээр нэг уншууртай. Зараа андын блогны дүрэмд байдаг шиг богинохон, ойлгомжтой, цэгцтэй бас сонирхолтой. Түүний "Үүрдийн аз жаргалдаа" гэдэг захидлыг уншихад л . . .
Сайн байна уу? Хайрт минь... гэж захиагаа эхлэмээр байвч энэ агуу эрхийг надад чи минь л өгсөн болохоор Сайн байна уу? Миний үүрдийн аз жаргал минь гэж би эхлэе дээ.
Зүрхэнд чинь дурлалын дуслыг мэдрүүлэх энэ захидлыг эрийн заяанд орогдсон их зангаа гээж агуу их гоо үзэсгэлэнгийн чинь өмнө сөхөрсөн оюун ухаандаа бус зүрх сэтгэлдээ захирагдан бичлээ . . . гээд л эхлэнэ шүү дээ. (Би үгээр нь биш ойлгосоноороо л бичиж бна)
Тэр бас шүлэг бичдэг "яруу найрагч", өгүүллэг бичдэг "зохиолч", эссэ бичдэг "судлаач" хүн юм би бодсон. Түүний бүх бүтээл, бичлэгүүдээс хүн, хүний мөн чанар, түүний дотоод сэтгэл, оюун санаа, хүмүүс хоорондын харилцаа, байгаль орчлон, түүний хамгийн сайхан мөчүүд, мөн байгаль хүний хоорондын шүтэлцээн гэх мэтийг харьцангуй дотоод мөн чанараас нь гаргаж ирдэг юм билээ. Түүний "Цасны түүх" гэдэг өгүүллэгт. Нэгэн бүсгүйн дусал нулимс явсаар хэрхэн цасан ширхэг болдог тухай, "Бурханы дүрд тоглосон нь" Шоргоолжны амьдралд хүний тус хэрэггүй үүгээрээ дамжуулаад хүн өөрөө л өөрийнхөө амьдралд хэрэг болох болохоос бурхан болох гээд хэрэггүй тухай, "Гарын үсэг" Хүний амь гэдэг ердөө л ерөнхийлөгчийн гарын үзүүрт тэр хүний сэтгэл хөдлөлийн үзүүрт хүрчихэж болох тухай гээд байдаг л нэг сэдэв юм шиг хэрнээ цаагуураа ямар их гүн гүнзгий утга яваад байгааг маш богинохон өгүүллэгт багтааж байна вэ гэж бахархмаар бичсэн байх юм. Бас Английн философич А.Ж. Аеэр гэдэг хүний Амьдралын утга учрын тухай бичсэн эссэг Бат-Эрдэнэ гэдэг хүний орчуулгаар блогтоо татаж оруулсан байсан. Тэгэхээр энэ хүний үзэл бодолтой их ойрлцоо очиж өөрөөр хэлвэл таалагдсан учраас авчирсан болов уу гэж санасан.
За тэгээд би энд бүгдийг нь ингээд бичээд байвал та нарт утгагүй болох нь мэдээж. Өөрсдөө уншиж, өөрсдийнхөө өнцгөөс ойлговол өшөө илүү амттай байх болно. Ер нь ч тэгээд би энэ булангаараа зарим нэг хүмүүсийн блогийг ерөнхийд нь санал болгодог болохоор тэр чигээр нь дүгнэж бас болохгүй. Та бүхэн цаг зав гарвал орж үзээрэй л дээ. Харамсахгүй гэдэгт итгэнэм.
Бүрэн эхээрээ...
Блогоор аялсан түүх - 10
Блогчин Амарсайхан, Галаарид хоёр маань шинэ сонин гаргажээ. Мэдээг Амраагийн блогноос олон тайлбаргүйгээр татлаа
Сонины тухайд
"Уншдаг, сэтгэдэг оюунлаг хүмүүний сонин" гэсэн танилцуулгатай манай сонины хоёр дахь дугаар уншигчдын гар дээр очиж байна. Хов жив, тулга тойрсон хэрүүлээр сонины талбайг дүүргэх болсон энэ бараан цагт өчүүхэн ч атугай гэрэл гэгээ түгээхийн төлөө өөрийгөө хүндэлдэг, гэгээлэг уншигч олон
түмэнд зориулан энэ сониныг гаргах болсон билээ. Экологи, эдийн засаг, шинэ технологи, парапсихологи, виртуал сонин, түүх соёл, уран зохиол гэсэн тогтмол булангуудтай манай сонин нийтлэлийн бодлогоо цэвэр танин мэдэхүйн чиглэлд хандуулах юм.
Сониныг сэтгүүлч Б.Галаарид болон миний бие тэргүүтэй цомхон редакцийн хамт олон хөтлөн гаргана. 14 хоногт нэг удаа гарах, таны оюуны талх болсон "Гэрэлт Цалиг" сониноо хэвлэл борлуулах цэгүүдээс авч уншаарай. Сонины шинэ дугаарын тоймыг блогтоо нийтэлж байх болно.
Эрхэм танаа мэхийн ёсолсон А.Амарсайхан
Шинэ дугаарын тойм
Зарим нийтлэлээс хэсэгчлэн авч сонирхуулъя.
Эдийн засаг нүүрт:
Нефтийн үнийн хэлбэлзэл: Хөшигний ар дахь нүцгэн үнэн
1980-аад оноос хойш дэлхийн нефтийн үнэ тогтоогч нь нефть, нефтийн бүтээгдэхүүн борлуулдаг Нью-Йорк, Сингапурын барааны, Лондонгийн нефтийн бирж гурав болж хувирчээ. 24 цаг тасралтгүй худалдаа явуулдаг энэ гурван биржээр дэлхийн нефтийн нийт борлуулалтын 1 хүрэхгүй хувь зарагддаг. Тэгээд ч энэ гурван бирж дээр бодит бараа биш, харин нефть нийлүүлэх гэрээ л зарагддаг. Тэгэхээр дэлхийн нефтийн үнэ өнөөдөр бодит арилжааны үр дүнгээс биш, харин санхүүгийн арга хэрэгслээс хамаардаг байх нь ээ.
Нефтийн үнэ огцом өсөх тохиолдол болгоны ард улстөрийн нөхцөл байдлын өөрчлөлт оршдог. Дурын мэдээ маш богино хугацаанд нефтийн үнийг огцом өөрчилж чадаж байна. Жишээ нь, 2005 онд Нигерт байгаа Элчин сайдын яамаа ажилтнуудынхаа аюулгүй байдлын үүднээс түр хаах шийдвэрийг Герман, Англи, Америк гурав гаргасан тухай мэдээлэх төдийд нефтийн үнэ огцом өсч байжээ. Гэтэл нефтийн үнэд үүнээс хавьгүй илүүгээр нөлөөлөх ёстой нөхцөл байдал огт үйлчлэхгүй нь бий. Жишээ нь “Кэтрин” хар салхины улмаас АНУ-ын нефтийн үйлдвэрлэлд ноцтой хохирол учирчихаад байхад үнэ нь огт хөдлөөгүй билээ.
Нефть олборлогч томхон орон болох ОХУ яаж хичээгээд ч нефтийн үнэд нөлөөлж чадахгүй байна. Орос сүүлийн арваад жил нефтийн экспортоо нэмж буй, Ойрхи Дорнотын орнуудын олборлолт ч нэмэгдсэн зэрэг хүчин зүйл дэлхийн зах зээл дээр нефтийн үнэ урт хугацаанд өссөөр байгаад нөлөөлж чадаагүй юм.
Хөнгөн онгоц уу, хар зам уу?
Хувийн онгоц гэхээр саятан тэрбумтан л санаанд буудаг байсан цаг улиран одлоо. Хуучин жийпний үнээр онгоц авдаг боллоо. “Шадивлан зуугаар ниснэ” гэх хүүхдийн мөрөөдлийг бодит амьдрал болгох шинэ зууны дэвшил хаалга тогшиж байна.
Зуслан руугаа ниснэ гэж ярих нь Канад, Америк зэрэг орнуудад хэвийн үзэгдэл. Нисгэгчийн лицензтэй 1.3 сая хүн хувийн нисэх онгоцоороо төрөл бүрийн үйлчилгээ явуулж, бага нисэх хүчин Америкийн эдийн засагт жил тутам 150 тэрбум доллар оруулж байгаа тухай Онгоц эзэмшигч, нисгэгчдийн холбооны “www.aopa.org” цахим хуудсанд бичжээ.
Хойд хөршөд ч малая авиация буюу бага нисэх хүчин хөгжиж, түүний харилцааг зохицуулах хууль, тогтоомжууд гарч эхлээд байна.
Манайх шиг өргөн уудам нутагтай, хүн ам сийрэг суудаг нутагт хамгийн тохиромжтой унаа бол хөнгөн онгоц гэдэгтэй маргах хэрэг гарахгүй л болов уу. Алтайгаас Ховд ортол 12 цаг сэгсчүүлж, тоосонд даруулж, тамаа цайхын оронд зүгээр л 2 цаг нисчихчихдэг болох гээд үзвэл ямар вэ.
Экологи нүүрт:
Сүрлэг Хангайн ой хөвч-зэрлэг хэрэглээний золиос
Монгол орны ойн эзлэх талбай хоёр дахин хорогдчихоод байхад нэмж устгасаар л байна
Дэлхийн хуурай газрын гучин хувь нь л ой модон хучлагатай. Гэхдээ сүүлийн 200 жилд энэ бүрхүүл хоёр дахин багассан гэж байгаа. Монгол орны нийт нутаг дэвсгэрийн 10 хүрэхгүй хувийг ой эзэлдэг гэдэг байлаа. Гэтэл сүүлийн 50 жилд Монголын ой модны хэмжээ хоёр дахин буурчээ. Өөрөөр хэлбэл мод муутай монголчууд ойгоо устгах гэж дэлхийн дунджаас дөрөв дахин илүү хүчээр чармайжээ. Үүний цаана төрийн бодлогын алдаа, иргэдийн экомэдлэгийн түвшин, эдийн засгийн хүчин зүйл, нийгэм-эдийн засгийн үр дагавар гээд асар олон асуудал бий.
Энэ талаар өгүүлэхийн өмнө дэлхийн ногоон бүрхэвч хэдийнээс хэрхэн сүйдэж ирсэн талаар түүхийн хуудас сөхье. Хүн төрөлхтний ололт, технологийн хөгжил дэвшил болгон өөрийн гэсэн гэрэл сүүдэртэй байлаа. Синантропууд 400 мянган жилийн тэртээ гал хэрэглэж сурсан тэр цагт байгаль орчин анхны том хохирлоо амссан гэдэг. Тэр цагийнханд байгаль орчноо хамгаалах хэрэгцээ үнэндээ байсангүй. Гал алдаж түймэр тавьчихаад зугатан одох хүн сүргийн хамгийн том золиос нь ой мод, ургамлын бүрхэвч болдог байж.
Парапсихологи нүүрт:
Психотроны хүүхэлдэй
1980-аад оны эхээр ЗХУКН-ын төв хоро оны онцгой чухал гишүүдийг дуу чимээний аргаар “боловсруулсан” гэдэг. Түлхүүр үгийг утсаар, эсвэл радиогоор сонсгоход л тэр хүн өмнө нь далд ухамсарт нь суулгаж өгсөн дурын даалгаврыг биелүүлэхэд бэлэн болдог байв. ЗХУ задарсны дараа онц чухал мэдээлэлтэй харьцдаг байсан томоохон албан тушаалын найман хүн нэг өдөр цонхоор үсэрч амиа хорлоцгоосон. Хүн бүр амиа хорлохынхоо өмнө хэн нэгэнтэй утсаар ярьсан байдаг. Тэд дэндүү ихийг мэдэж байсан учраас амьд үлдээх нь аюултай байсан учраас "амиа хорлох" аргаар устгасан гэж үздэг.
Пси-генератор
Пси-зэвсэг нь “үүсгүүр-өсгөгч-цацруулагч-хүн” гэсэн схемээр ажилладаг. Алдарт зохион бүтээгч, анагаах ухааны доктор, ийм зэвсэг бүтээсэн анхдагчдын нэг Яков Рудаков психотроникийн асуудлаа р хийсэн хурал дээр “Миний төхөөрөмж овор бага ч 150 метрт цохилт өгөх чбдвбртай туяа цацруулдаг. Тодорхой нөхцөлд энэ туяаг өргөжүүлж том танхимд нөлөөлж болно. Нөлөөллийн хувьд янз бүр. Нойрсуулна. Янз бүрийн, зарим тохиолдолд өөрт нь аюултай байж мэдэх үйл хөдлөл рүү хүнийг хөтөлнө. Үнэхээр хүнийг биоробот болгож болно” гэж мэдэгдэж байв.
Шинэ технологи нүүрт:
Ус өөрийгөө өргөнө
Монгол нутгийн хот хөдөө, хаа сайгүй ногоо тарьдаг өрх айл элбэг болжээ. Өрийнхөө хэрэгцээг хангаад, өрөөлд илүүчлээд борлуулчих багахан ч болов ногоо авчихна гэдэг аштай юу.
Бас манайд барилга үсрэнгүй хөгжиж байна. Томхон амбаар барьчихаад түүнийгээ зуслангийн байшин гэдэг байсан үе улиран одлоо. Хүмүүс зуслангийн сайхан орд харш бариад, түүнийхээ орчныг цэцэрлэгжүүлэх, цэцгийн мандлаар хүрээлэхэд их анхаардаг боллоо.
Ногоо тарих, орчноо цэцэрлэгжүүлэхэд нэгэн том бэрхшээл гарч ирдэг нь усжуулалт билээ. Чухам усыг хаанаас, хэрхэн яаж хямд төсөр аргаар татаж ирэх вэ гэдэг асуудал хүн бүхний толгойн өвчин болж байдаг.
Холгүй урсан өнгөрөх голоос ус ирүүлэхийн тулд хоёр километр дээрээс суваг шуудуу татах болно. Эзэнгүй алга дарам ч газар олдохгүй болсон өнөө цагт хүний газар дээгүүр шуудуу татах гээд “за” гэсэн хариулт сонсоно гэдэг юу л бол. Зөвшөөрчихлөө гэхэд нэгнийхээ байгалийн хийг нутаг дээгүүрээ өнгөрүүлсний төлбөр тооцоо хийх гэж байнга хэрүүл хийж байдаг Орос, Украин хоёр шиг байдалд удахгүй орохыг хэн мэдэх вэ. Насосоор татах гээд үзвэл өчнөөн шатахуун эсвэл цахилгаан зарцуулж, бөөн мөнгө төлөх болно.
Бид энэ дугаартаа усыг өөрөөр нь өөрийг нь өргүүлдэг хэмнэлттэй технологийг танилцуулж байна.
Эрчим хүч зарцуулдаггүй энэхүү насосыг орос инженерүүд зохион бүтээжээ. Ямар нэгэн хөдөлгүүргүй бөгөөд, нэмэлт эрчим хүчний эх үүсвэр шаарддаггүй. Голын савын өөрийнх нь хэвгийн түрэлт, эсвэл 1 метр өндөртэй жижиг далангийн түрэлтийг ашиглан ус өргөдөг. Ашиглалтын хугацаа нь 10 – 15 жил байдаг юм байна.
Виртуал сонин нүүрийн тухай
Энэ нүүртээ бид, блогчдын бичлэгээс, болон блог ертөнцийн сонин хачнаас нийтэлж байх юм. Эхний дугаарт Микагийн "Утаагүй зуух", Баатарын "Худам монгол бичиг-бидний дархлаа", Санакае-гийн "Яахоогийн шилдэг хайлтууд", Баярсайханы "Виндоүсээс Макинтош руу шилжсээр" бичлэгүүд гарсан.
Энэ дугаарт Гансүхийн фото зурагчдад зориулсан зөвлөгөө, Бум-Эрдэнийн "Зүрх" өгүүллэгийг нийтэлсэн шүү.
"Гэрэлт Цалиг" сониноо уншина уу
Бүрэн эхээрээ...
Блогоор аяласан түүх - 9
Өнөөдөр Соронзон хэмээх блогоор нэг баахан тэнэв. Блог нь л шинэхэн болохоос эзэн нь тийм биш бололтой. .
Блог ертөнцөд анх хөл (хуруу) тавихдаа
Болоогүй ээ бас ихэд догдолсон байна, тэгээд
Би "дахин" төрлөө гэж огцом хашгирч, ичмэглэж
Бие биендээ урам хайрла гэж аятайхан зөөллөж, зальтай
* * *
Монгол маркны загалмайлсан эцэг
Мандалын Бат-Очир гэдгийг би тэндээс мэдэв
Марк их сонирхдог бололтой
Магад их цуглуулгатай байх
Завшаан таараад танилцдаг юм бол
Заавал би үзнэ гэж бодсон
Зарж болох юм цуглуул гэж
Зааварчилгааныхаа тавд бичсэн байсан
Аягүй бол
Арав таван юмтай ч байж мэднэ
* * *
Мэдлэгтэй, боловсролтой, бас номтой, миний ах ухаантай
Мишель Платины яаж ахад минь зургаа илгээснийг
Мэндэд нь мэдэж чадаагүй дээ би харамсан сууна . . . гэжээ
Дараалж тавьсан тэр гурван цэг
Давхар бидэнд ухааруулах шиг, бас гунигсийн сэжүүртэй
* * *
Тэр жилийн тэр өвөл
Тэтгэвэрт гарсан өвгөн хурандаатай
Сүүж амралтанд хэд хоног сөн түшсэн чинь
Сүрхий чекист болчихоо шахсан байна
Учир юу вэ гэвэл
Удаан хадгалсан дэвтрээ хараад
Учиргүй нэг "хар" төрсөн гэнэ
Уншаад үзээрэй та нар
Чекистийн хажууд хэд хоновол
Чи ч (та ч) гэсэн "шаралж" мэднэ
* * *
Мартин Лютер Кингийн мөрөөдөл
Магад хоёр зуун хувь биелэснийг бид үзсэн
Манай гаригийг аварсан гэхэд болохоор
Манай "ах"ын катюша дуу хоёрыг
Маш ойрхон, бүр дараалаад оруулчихаж
Мартахын аргагүй сайхан дуу, гэвч
Тэртээ үеийн хүсэл мөрөөдлийг
Одоо үеийн залуу биелүүлэх юм
Одоо үеийн хөөрхөн охин
Тэртээ үеийн дууг дуулах юм
Энэ хоёр хамаагүй зүйлийг харьцуулж бодох нь
Эрүүл биш, миний л бодол байх
Угтаан бол зүгээр л
Урагшаа, хойшоо харахын ялгаа ч юм шиг
* * *
Хүүхэлдэйн кино, хүмүүний тэмцэл
Хайку шүлэг, хайрын булан
Уран зураг, утга зохиол
Уянгат дуу, улсын түүх
Тусгаар тогнолын тухай
Түүхт барилгын тухай
Буурал дээдсийн тухай
Байчихаад гар утасны тухай
Юм юм л байна даа энэ блогт
Юутай ч гэсэн орж баймаар . . .
* * *
Ширчингийн Баатар гэдэг хүний блогоор их ордогдоо, шимтээд
Сэтгэгдэл харин үлдээж чаддаггүй гэж байгаа, ширвээтээд
Яг л нэг тийм блогтой
Явж явж учирах шиг
Соронзон нэр нь уг нь хүнийг өөртөө татах утгатай
Сонин нь, сайн уншвал өөрөө ч бас нэр шигээ татагддаг байх
Энд тэндээс бичлэгийг нь уншиж байсны хувьд
Энэ хүнийг Болд гэдэг байх гэж таамаглав.
* * *
http://soronzon.blogspot.com/
Бүрэн эхээрээ...
Блогоор аялсан түүх - 8
Тоглоомонд идэвхитэй оролцсон та бүгдэдээ баярласнаа илэрхийлье. Саяхан нэг найз маань надад дэлхийг тойрсон агаар мандалын давхрага байдаг шиг оюуны мандалын давхрага байдаг тухай нүдэнд харагдтал тайлбарлаж өгсөн юм. Тэнд манай хүн төрөлхтөний бүхий л оюунлаг хүмүүсийн хийсэн бүтээсэн, бичсэн, зурсан, сэтгэсэн нийлээд тэр давхрага болж байдаг мэт ойлгогдсон. Тэгээд хүн болсоных тэр давхрагын нэгээхэн хэсэгт ч болов очих юмсан гэж мөрөөддөгөө ярив.
Эндээс үүдээд надад блог бичдэг, уншдаг найзууд маань мөн нэг тиймэрхүү давхрага байгаа мэт төсөөлөгдөнө. Бидний оюун санаа тэр давхрагыг бий болгох юм. Яагаад ч юм орчин нь мэдээж хий хоосонд нэг харахын зүүд ч юм шиг, нөгөө бодлын огторгуйд ч юм шиг. Гэхдээ сансар шиг харанхуй биш. Нар туссан гэрэл гэгээтэй харагддаг. Тэнд л бид хамгийн чөлөөтэй, дур зоргоороо, хамгийн жаргалтайгаар бие биенээ харж, инээж хөхөрч,заримтай нь гар гараасаа атгалцаж, заримтай нь мөр мөрөн дээрээ алгадалцаж байх юм.
Нэг нөхөр хөвөнтэй дээл өрөөлдөөд нөмөрчихсөн унтаагаараа яриад байх. Тэр хэн бэ? гэсэн Зүүдчин гэнэ. Нэг нөхөр урвайсан янзтай сууж байснаа гэнэтхэн босоод харвачих. Тэр хэн бэ? гэсэн Арсун гэнэ. Яасан гэсэн чинь модоор эвлүүлдэг пуужин хийгээд. Өнөөх нисэхдээ шатчихаад байгаа гэнэ. Одоо тэгээд хаачив? гэсэн. Блаватскаяатай уулзахаар явлаа гэнэ. Нэг хөгшин нэг бүсгүй сугадаж зам гарахад нь туслана. Түүний нэг халааснаас ном, нөгөө халааснаас нэхмэлийн зүү цухуйж байх юм. New York-ийн нэгэн байшинд нэгэн бүсгүй нөхөр, компьютер, гал тогоо, хүүхэд, одны дуран гэсэн чиглэлээр салхи мэт хурдлана. Бас нэ бүсгүй Зүүдчинг сэрээж цамын зураг гуйж зогсоно. Цаана нь нэг цэцэрлэг байна. Тэнд Тэлмэнгээс авхуулаад блогчидын олон хүүхдүүд байна. Манай бага ч гэсэн тууж явна.Нэг харсан гар нүүр нь хар бал болсон нэг нөхөр өвлийн өвгөнийг Өвөрхангайн зам дээр сэгсэрч зогсоно. За тэгээд цэцэгсийн дунд, голын хөвөөнд, хундага дарсны хажууд шүлэгч блогчид маань сууцгааж байна.
Ойрдууд хэдэн лам хөнгөлөөд сүйд хийж явахад нэг бүсгүй цаагуур наагуур нь зургийн аппарат барьчихсан гүйж явна. Баахан Ветьнамууд дунд нэг өндөр залуу явна. Нэг туранхайвтар залуу хуушуур хийх гээд хөглөж байх. Тэр тэгсэн чинь тэгжийнэ,тэгэхээр нь би ингэжийнэ, яадгийн би ус шиг нөхөр гээд нэг бүсгүй явна. Би их олон нэртэй юмаа. Аль нь миний нэр юм болоо гээд нэг охин явна. Цонхон дээр нэг хүн өдөржингөө л суугаад байх юм гэнэ. Тэгтэл хэн нэг нь Хүүе, Ганбаагийнд биднийг байр эзлүүлжээ гэтэл бүгд тийшээ ханаран гүйлдэв. Бас нэг нь Хүүеээ, Бумаагийнд биднийг дүрсэлжээ гэсэнд бүгд тийшээ давхилдав. Энэ би юмуу? Чи энэ юмуу? Бид нар ийм юмуу? гэж баахан гайхацгаав. Гэх мэтээр бодитоор бол Марзан Шарав гуайн "Нэг өдөр" гэдэг зураг шиг төсөөлөгдөнө. Зургаа дахь мэдрэхүй гэдэг шиг бид хий хоосон оюуны орон зайн ертөнцөөр чөлөөтэй тэнүүчлэн, бие биенийхээрээ айлчлан зочилж, найрсагаар амьдарсаар...
Гэхдээ бид бие биенийгээ үнэн төрхөөр нь харж нүүр дүүрэн инээж, гар гараасаа жинхэнээсээ атгалцаж уулзах юмсан гэсэн сэтгэлийнхээ цангааг тайлах болно. Тэр цаг удахгүй. Тэр газар бидний эх орон байх болноо. Та бүхэндээ сайн сайхныг хүсье.
Та нарыгаа хүндэтгэсэн Т.Бум-Эрдэнэ.
Бүрэн эхээрээ...
Блогоор аялсан түүх – 7
Над шиг өөрийнхөө блогоор аялчихдаг нөхөр байдаг болов уу. “Хоосрол”-ынхоо тухай л үг зулзагалуулах гэсэн юм. Энд миний нэг дутагдал байгааг хэлэхгүй өнгөрч болохгүй нь. Ямар бичлэг дээр минь билээ Даяар монгол сонин дээр нэгэн уншигч надад сэтгэгдэл үлдээсэн байсан юм. Яг санахгүй байна. Утга нь:Бумаа гуай будаатай цайгаа уугаад л бурж сууна уу. Чи аргагүй л мэргэжлийн биш байна даа гэж. Тэр их голыг нь олсон үнэн үг байж гэж санадаг. Түүний нэг баталгаа нь энэ “Хоосрол” юм л даа. Надад ухааны болон үгийн ур дутаад санасан юмаа гаргаж чадахгүй ямар сайндаа дахин тайлбарлаж сууна. Хүмүүн төрөлхтөний энэ их хурдтай хөгжил байгалийг бүр дарлаж гүйцэж байгаа юм. За үүнийг ч хүн болгон надаар хэлүүлэлтгүй мэднэ. Түүний хажуугаар хүн өөрөө бүр байгалаасаа, натур байдлаасаа тусгаарлагдан тасарчихсан яваа. Одоо хүний эргэн тойронд химийн элементүүд. Жишээ нь хуванцараас авхуулаад тоолж барамгүй. Дээр нь нүсэр том хотын хөгжил гэдэг хүнийг, түүний сэтгэл, сэтгэлгээг хиймэлжүүлж байгаа эд. Хүнээс гарч байгаа энэ үй олон гаж гэмээр зүйлүүд энэ их хөгжилтэй ямар нэгэн байдлаар холбоотой болов уу гэж санадаг. Энэ их олон үгний эцэст хүн ч тэр, амьтан ч тэр цаагуураа натур байгаль руугаа ямар нэгэн сэжимээр татагдаж байдаг байх гэсэн таамаглал үлдээе. За одоо Намжилдаа жаахан ойртоё. Энэ эрдэмтэн хүн юм. Их өндөр хөгжилтэй нүсэр хотод амьдардаг хүн. Тэр нэг юмыг ургуулчихъя гээд зорьсон. Тэрнийхээ төлөө чадлынхаа хэрээр явсан. Түүнээсээ болоод бусад зүйлээ гаргуунд нь хаяжээ. Өмссөн хувцаснаас авхуулаад авгай хүүхэд амьдралаа хүртэл. Гэхдээ үнэндээ бол эд надад хэрэггүй. Ганцхан үүнийг л ургуулж байвал бусад нь хамаагүй гэж ганц ч удаа бодоогүй юм шүү дээ зайлуул. Гэтэл ганц зориулж байсан хүн нь тэссэнгүй юү яасан ямарч байсан явчихаж. Тэрийг тэр олон жилийн дараа, санасандаа хүрсэн тэр агшинд үнэхээр өөрөөс нь бүх юм явчихажээ гэдгийг ойлгосон нь сонин. Тэр хоёр мод бол Намжилийн хоёр тал юм . Шарлаад, хатаад, тайруулаад, сүүлд хар хэрээ хааяа суудаг нь Намжилийн амьдрал тал нь гэж болно. Харин шарласан ч гэсэн яаж ийж байгаад үлдсэн тэр мод нь Намжилийн ажил тал буюу зорьсондоо хүрэх гэсэн тэр тал нь байх. Хуучин цагаан байшин нь Намжилийн ажил амьдралын эхний гараа мэт намуун, тогтуун, жаргалтай юу гэмээр ч юм дээ. Сүүлчийн тэр шил толин байшин бол Намжилийн шинэ бүтээл юм. Мэдээж Намжил барилгачин биш шүү дээ. Үлдсэн ганц мод шил толь болсон тэр байшинд өөрийгөө хэрвээ харж чаддаг бол олиггүй л юм харагдана даа гэдэг шиг шинэ бүтээлээ хийчихээд Намжил түүндээ өөрийгөө харахад түүний бүх амьдрал ямарч утгагүй болчихсон байх юм л даа. Яг энэ агшинд түүнд сэтгэлийн их хоосрол үүсээд ирэх. Энэ эмоуцыг дааж гарах чадвар харин түүнд байсангүй. Тухайн үед Намжилийн хувьд бүх юм ханасан, болсон байдалд орчихож байгаа юм. Ийм байдалд орсон дэлхийн сонгодогууд, суутнууд их бий. Жишээ нь: Хэммэнгуэ, Толстой ч гэдгийм үү. Би тэднийг яагаад ийм алхам хийдэг юм бол гэж бодох нь олонтоо. Мэдээж мань мэт нь хэзээ ч тэгж “одоо боллоо” гэсэн байдал орохгүй тул хэзээ ч ойлгохгүй байх л даа. Тэгээд дээр хэлсэнчлэн натур байдал руугаа татагдах нь цаад совин гэлтэй. Ус руу ороод тэр том хот, дуу чимээ, санаа зоволт, гэх мэтээс тасарч зөвхөн өөрөө өөртэйгөө үлддэг. Тэр нь түүнд хязгааргүй таалагддаг гэхүү дээ. Намжил бидний ойлголтоор бол үхэж байгаа боловч үнэндээ бол өөрийнхөө таалагдсан орчинд л очиж байгаа юм. Түүний хувьд бол тэр үхээгүй. Усан доор байхдаа Намжил нөгөө модны үндэс ийм доор бүх ертөнцөөс тасарсан нам тайван байдалд байгаа ураас дээрээ тийм амгалан царайлан байж чаддаг байх гэж бодож амждаг. Яг тэрэн шиг Намжил өөрөө өөрийнхөө үндэс болж түүний хийсэн бутээсэн нь тэр дээр навч нь болж жил жилд дэлгэрэх юм гэсэн санаа байгаа ухаантай. Амьдрал бөөрөнхий гээд л нэг сүрхий үг байдагаа. Би бодохдоо амьдрал яг бөөрөнхий биш байх гэж санадаг. Хүн болгон амьдралыг үзэх үзэл нь өөр өөр байдаг болов уу. Тойргийг 4,6,8, гээд хичнээн олон тэнцүү хэсэгт хуваана төдий чинээ тойрог хэлбэр тойрог хэлбэрлүүгээ ойртдогийн адил амьдралыг өөр өөр өнцгөөс харж байгаа хүмүүс хичнээн олон байна амьдрал төдий чинээ бөөрөнхий юм шиг болдог болов уу гэж. Миний хэлэх гээд байгаа санаа авсан жишээ хоёр маань хэрхэн тохирч байгаа эсэхийг мэдэхгүй юм. Хичнээн олон хүн хичнээн олон өнцгөөс харж чаднав амьдрал төдий чинээ баян байдаг байх. Тэрэн шиг ямар нэгэн юмыг бичигч нэг өнцгөөс харж бичдэг. Түүн дээр сэтгэгдэл бичигч нар өөр өнцгөөс харж сэтгэгдлээ үлдээдэг байх. Тэгээд үндсэн бичлэг болон түүнд тавигдсан сэтгэгдэлтэй хамт нэгэн цул санаа болж уншиж буй хүндээ тусдаг гэж ойлгодог. Ер нь сэтгэдэл гэдэг урмын үр тарихаас гадна ухааны бяд суулгадаг сайн эд. Сэтгэгдэл хүлээдэггүй блогчин гэж бараг үгүй байх. Тийм учраас манайхаар цаг зав гарган орж, уншиж, сэтгэгдэл үлдээдэгд чинь чин сэтгэлээсээ баярладаг шүү гэж хэлмээр байна. Манай хажуу хөрш айл байдгийн. Хааяа нийлж буу халнаа. Нэг удаа би нэг их сүрхий амьтан зохиогчийн бичээгүйг унших тухай сүрхий юм ярьсан чинь тэдний эхнэр
- Үгүй. Би нэгэнт л мөнгөөрөө авч цагаа зарцуулж уншиж байгаа учир надад заавал энэ зохиолч юу хэлж вэ гэж бодож суух шаардлаггүй. Би бүх юм ил тод, тэгээд утга төгс төгссөн юм л унших дуртай гэсэн. Бас л бодох л бодол шүү. Өөрөө өөртөө шүүмж бичээд л. Өөрөө өөртэйгөө яриад л... Би их завтай суунаа. Нэгэн бодлын мангар ч хүн шиг... хэхэ
Бүрэн эхээрээ...
Блогоор аялсан түүх - 6
Шилдэг блогчид - 2007
Манай блогчин залуус маань шинэ оны өмнө шилдэгээ шалгаруулжээ. Олон олон уншигч, бичигчийн сэтгэгдлээр шүүн тунгаагдаж гарч ирсэн блогчиддоо болон бусад хамтран зүтгэгч нартаа шинэ ондоо ихийн их амжилт хүсэн ерөөе. Ганбаагийн блогоос татан буулгав За хө арай гэж үсээ зулгаангаа алддагын даваан дээр дүнгээ гаргаж дуусгалаа. Гэхдээ Сэтгэл их өндөр байна ээ. Санал асуулгад маань идэвхтэй оролцсон блог андууддаа бүгдээрэнд нь маш их баярласанаа илэрхийлье. Ингээд уламжлал ёсоороо энэ оны шилдэг блогчдыг үзүүлье ээ.
эмэгтэй: mikarito.blogspot.com 17
эрэгтэй: amarsaihan.blogspot.com 12
IT: sanakae.blogspot.com 12
Дэбүүүт: addidea.blogspot.com 7
Амьд домог: amarsaikhan.blogspot.com 6
Мартагдсан аялгуу: togoruu.blogspot.com 7
Төрөлжсөн: gadaadhelblog.blogspot.com 6
Сэтгэгдэл: miniibodol.blogspot.com 6
Дизайн: deppsu.blogspot.com 6
Цахиур: addidea.blogspot.com 4
Цахиур: amarsaihan.blogspot.com 4
Хадагтай Микарито аргагүй олны талархал хүлээсэн хүчирхэг бүсгүй юм аа. Баяр хүргье.
Шилдэг Эрэгтэй, бас амьдаараа домог болсон, бас ч үгүй цахиур халах хүнээр тодорсон эрхэм ах Амарсайхан бол яалт ч үгүй орчин цагийн блог ертөнцдөө Идол болжээ гэдгийг ард түмэн андахаа ч байж. Блог гэж ийм байдаг байх гэж тодорхойлсон фэнийх нь үгтэй санал нэг байна.
Манай IT салбарынхан блог ертөнцөд өргөн хүрээтэй ажиллаж "амьдардаг" билээ. Тэдгээрээс олны санаанд нийцсэн Санакидаа нийт ажилчин ангийнханыхаа өмнөөс баяр хүргье ээ. :D
Хүч түрэн орж ирсэн энэ Idea хэмээх энэ хүн үнэхээр өргөн чөлөөнийх бололтойдогоо. Цахиур хагалах нь ойлгомтой дог. Баяр хүргье 2008 онд шилдэг эрэгтэй/эмэгтэй блогчин болоорой. :D (эрэгтэй эмэгтэйг нь мэддэггүү наасан сори шү.)
Мартагдсан аялгуу номинацийн эзэн Тогорууг олон хүн санан хүлээдэг бололтойм аа. Хорхойссон блогчид хүлээсээр л ... :D Ирэх онд дахин гарч ирэх болтугай гэж ерөөе.
Гадаад хэл сурах гэж буй хүмүүс энэ блогийн нэрийг алдаагүй зөв бичиж сурахаас хэл судлах анхны алхамаа тавиуштай юм шүү. Хэрэгтэй олон ч зүйл татаж авсан даа. Дашрамд нь баярласанаа илэрхийлээд орж нэг аяга "кофе" ууя даа. :D
Блог ертөнцийн бас нэг салшгүй хүчин зүйл бол сэтгэгдэл билээ. Энэ олон блогчид дундаас хүмүүсийн анхаарлыг татаж сэтгэлд нь үлдэнэ гэдэг чансаатай хүний л чадах ажил болов уу.
Баяр хүргье.
Сувдан охин Дэрсү Узала маань шилдэг дизайнтай блогоор шалгарчээ. Аргагүй ээ аргагүй. :D
За ингээд он онд нэг бужигнуулдаг ажил маань хоёр дах удаагаа амжилттай өндөрлөлөө. Цаашид програм хийж ашиглахгүй бол маний iq хүрэхээ байх шинжтэй юм байна гэж сая үсээ зулгааж байхдаа бодлоо.
Ийгээд Бийрбэх комоос авсан сайхан үгээр, гоё зургаар энэ оны блогдолтоо өндөрье өөө.
Будрах цасан гоёлтой орчлонгийн гоо улиралд
Буман оддыг шаргиулах тэнгэрийн мөнгөн заадаснаас
Болор эрдэнийн чимэгтэй сүлд ногоон модноос
Баярын жавхаа дүүрэн шинэ жил айсуй
Их хайр,жаргал баярын дуутай
Илбэ шидийн мэт тансаг ертөнц бэлэглэж
Хаан цэнгэл вальсийн аялгуу дундаас
Хасын туяа цацруулан шинэ он ирлээ... сайхан баярлаарай, аз жаргал хүсье !
Бүрэн эхээрээ...
Блогоор аялсан түүх - 5
Дүүгийн блог
Би энэ блогийн тухай бичихээсээ өмнө энэ блогны эзэн надтай ямархан сэжимээр холбоотой болохоос эхлэе гэж санаж байна. Би энэ насныхаа ханийг сурагчийн ширээнд тохой залган сууж асан тэр л ангиасаа сонгосым. Гэхдээ сонголт хийсэн гэхэд одоо бодоход эргэлзээтэй. Өөрөөр хэлбэл юугаа ч мэдэхгүй хүүхэд насандаа учирсан учир яг сонгосон гэхэд хэцүү. Сонгогодсон ч байж болох. Өөрийгөө хальт дөвийлгөв. Тэгээд одоо бид хоёр гурван хүүхэдтэй. Том нь хүү 20, бага хүүнь 4-тэй дундаа нэг охинтой юм. Тэгвэл миний ханийн эгч мөн л ангиасаа ханьтай болсон бөгөөд, мөн гурван хүүхдийн эцэг эх л дээ. Тэдний том хүү нь он гараад 20, бага хүү нь 4- тэй дундаа нэг охинтой юм. Чухам ямархан учрал гэж ийм байдгийг мэдэхгүй ч бидэнд нэг иймэрхүү ойролцоо, адилавтар төстэй зүйлүүд олон бий. Гэхдээ бид тус тусдаа өссөн орчин нөхцөлөөс авхуулаад хувь хүмүүс нь ч, гэр бүлүүд маань ч мэдээж өөр өөр л дөө. Одоо энэ блогны эзэн Хикари гэгч маань тэдний том хүү юм. Манай хадмынхан угаасаа хоорондоо тийм гэхийн аргагүй эвтэй найртай, халуун дулаан гэр бүл л дээ. Би эднийд аль хүүхэд ахуй цагтаа л ирсэн болохоор энэ талыг нь харин сайн мэдэхийм. Тэр чанар нь биднээр дамжиж манай хэдэн айл гэж хэн хэнийх нь мэдэгдэхээ байчихсан айлууд байлаа. Хагас бүтэн сайнд хүүхдүүд маань бүгд ёс юм шиг бие биенийхээрээ очиж, нийлэлдэн тоглож наадна. Заримдаа бидэнд ч гэсэн аятайхан. Яагаад гэвэл бид хэн хэн нь ялгаагүй залуухан байсан учир нэгнийдээ өгчихөөд гараад алга болох жишээтэй. Манай том энэ хүү хоёр нэг сургуулийн нэг анги гээд салж хагацана гэж үгүй. Яг л нэг айлын хүүхэд шиг. Тийм учир энэ хүү яг л миний хүү шиг надад санагдах. Гэтэл энэ хүү маань блог хөтөлдөг юм байна. Мэдээж бусад хүнд бол нэг их сонин биш байж болох юм. Эцэг эхчүүд бид үр хүүхдээ бие хаа нь өсөж том болохыг нь анзаарах хэдий ч дотоод хүн нь, хүн чанарыг олон, хувь хүн болон төлөвшин, өсөж өндийж байгааг тэр болгон анзаардаггүй бололтой. Өөрөөр хэлбэл эднийг нөгөө л нялхаараа байгаа мэт бодож явах юм. Энэ блогийг уншаад эд маань хүний зэрэгт хүрэх гэж өсөж өндийж байгаа юм байна гэсэн бусдад ив ил юмыг сая л нээж олж байгаа мэт санагдсан учир блог хөтөлж байгаа нь маш сонин, бас их хөөрхөн санагдана. Бага байхад том хүмүүс өөрийг минь тоож хэд гурван өгүүлбэр ярихад хүртэл өөрийгөө том болсон мэт санаж ихэд баярладагсан. Би Хикаригийн ээж аавын үеийн, бас хамаатны хүн тул энэ хүүгийн хувьд өөрийгөө том хүн гэж бодном. За ингээд зарим нэг бичлэгийг нь баримжаалж ойлгосноо хэлье гэж санав.
Дүү маань блогоо "Гэрэл" гэж нэрлэжээ. Энэ нэр гэрэл гэгээ гэдэг утга агуулах авч нөгөө талаасаа манай эхнэрийн хамгийн бага дүү ийм нэртэй сайхан охин байж байгаад цаг бусаар хорвоог орхисон юм. Тэр эгчийнхээ нэрийг өгсөн байж болох гэж санав.
"Миний чулуу" бичлэгтээ эх орныхоо өнөө үеийн хүмүүсийн авир араншин хийгээд, нийгмийн энэ нөхцөл байдалд сэтгэл дундуур байгаа ч гэсэн энэ л эх орны хүү нь байж, эх орноорооо бахархаж, түүхийн буурал талд бяцхан чулуу нь болон үлдэнэ гэжээ.
"Түүхээс ухаарлаа " бичлэг дээрээ монголын түүхээ он цаг хугацаатай нь хураангуйлж дурдаад, өөрийнхөө амьдарч буй он цагийг түүхийн аль хэсэгт ямархан янзаар бичигдэх бол хэмээн санааширсан байна.
Бас цаг хугацааны хурдны талаар Дэлхий бөөрөнхий биш гэдэг Томас Фрийдманы номноос ишлэл авч энэ ертөнцийн өнөөгийн хөгжил дэвшилийн хурднаас хоцрохгүй байх юмсан гэсэн эрмэлзлэлээ илэрхийлж.
"Морины хэрэглээ" гэсэн этгээд нэртэй бичлэгтээ хэдийгээр энэ нэр нь өөр утга агуулах авч адууг хүн ямар хэрэглээндээ, хэдийнээс эхлэн хэрэглэж байгаа талаар бичиж.
Мөн ачит ээждээ ачлалгүй хандаад байна уу даа хэмээн өөртөө ажиглалт хийж, өөртөө "тааруу" гэж шулуухан дүн тавиад " харамсах өдөр ирж ч болно" гэж өөртөө маш хатуу анхааруулсан байна.
"Квадратизм" бичлэгээрээ эсрэг тэсрэгийн үзэл хэтрээд байгааг гаргасан бололтой. Өөрөөр хэлбэл хэтэрхий их туйлшираад байгааг, үүнээсээ болж алдахвий гэсэн эмзэглэлийг илэрхийлж. Гэхдээ квадрат гэсэн нэрийг ах нь нэг их сайн ойлгосонгүй. Сайн ухаж ойлговол муулсаныг давхар муулах гэсэн санаа байгаа юм боловуу гэж санав. Би буруу ойлгосон байж болох.
Боловсролын байгуулагат байгаа авилгалын тухай эмзэглэдэгээ бичсэн байна. Бодвол өөрөө оюутан учир энэ байгуулагатай өөрийнхөө хэрээр ойрхон байж, өөрт ажиглагдсанаа бичсэн бололтой. Энэ мэтчилэнгээр миний дүү өөрийнхөө бодож санаж сэтгэж шаналж явдаг дотоод сэтгэлээ өөрийн цахим өврийн дэвтэртээ буулгажээ. Хэдийгээр энэ нь блог болгонд байдаг эгэл жирийн бичлэгүүд мэт бусдад санагдах авч, миний хүүтэй чацуу, жоохоон юмнууд урдуур хойгуур гүйлдэж байсан хүүхдүүд ийм том болоод энэ нийгмийн нэгэн гишүүн болон төлөвшиж, монгол орныг ирээдүйд өртөөчлөн авч явах бидний дараагийн үеийн хүмүүсийн эгнээнд хүрэх гэж тэмүүлж яваа хүү гэж бодохоор надад яагаад ч юм өхөөрдөх, бас бахархах сэтгэл төрлөө. Ямар ч байсан хэдий насан бага хүүхэд ч гэсэн үхмэл, унтмал байдалд биш сэргэг сэрүүн байдалтай байгаа нь үнэхээр бахархууштай. Би хэдийгээр эднийгээ жаахан хүүхдүүд л гэж мэдэхээс өдий хэмжээнд хүрсэн том хүмүүс болж гэж төсөөлөөгүй явжээ. Үнэхээр итгэмээргүй юм. Ийм сайхан зүйлийн хажуугаар би өөрийгөө буруутгах нэгэн сэжүүр олж харлаа. Тийм их үй зайгүй хамтдаа өсөж байсан хүүхдүүд одоо яг энэ хүн болж төлөвших насан дээрээ энэ бөмбөрцөгийн хоёр талд өсөж байна л даа. Эд нар ид л бужигнаж байсан зургаа, долдугаар ангийнхаа үед салсан байх. Миний хүү АНУ- д гэрээсээ таван цагийн зайнд нэгэн коллежид, энэ хүү Японд нэгэн сургуульд ганц ганцаараа сурч байгаа юм. Эд нар хоорондоо салаад одоо бараг зургаан жил болж байна. Мэдээж уулзалдах нь тодорхой боловч хэзээ юм бол. Гэтэл тэр үед нөгөө хүүхэд ахуйд байсан шигээ байж чадахгүй байхдаа гэсэн бодол надад давхар бодогдож хамрын угаар шархирч суунаа. Хэдийгээр үргэлж хамт цуг байх албагүй ч ойрхон байх ёстой эднийгээ холдуулсан энэ буруу үйлд аав хэмээх би ихэд буруутай гэдгээ ухаарахаас цаашгүй суух юм даа. Бид л амьдрах ёстой газраа "амьдарч чадаж" байсан бол эд маань холдохгүй л байсан байхдаа. Би хүүдээ бие биендээ захиа занаа бичиж бай, бие биенийхээ сургийг гаргаж бай, орон зай хол ч сэтгэлээрээ ойрхон байх хэрэгтэй гэж хэлдэг л юм. Гэвч эд маань ямархуу холбоотой байдаг юм бол гэсэн эмзэглэл ажигладлаа.
Ямарч байсан дүүгийнхээ блогийг уншсанаар та нарыгаа энэ хорвоод оршиж, өөрийн гэсэн дүр төрхөө олох гэж эрмэлзэж, өөрөөр хэлбэл том болж байгаа юм байна гэж санахад хүрлээ. Тиймээ биднийг өөрсдийнхөө үеийг олж авч амжаагүй байхад бидний дараа үе өсөн дэвжиж, урган төлжиж байгаа юм байнаа. Ямартай ч "унтаагүй" "сэрүүн" байна гэдэг чинь хамгийн их олз. "Миний дүү,миний хүү" улам ихийг унш, улам ихийг бод, сэтгэ. Аливаа юманд үнэн сэтгэлээсээ хандаж яваарай . Ингэж л чадвал бусад нь цаашдаа сэтгэл зүрхээ чагнаад явахад болчихно доо. Бумаа ах нь.
Бүрэн эхээрээ...
Блогоор аялсан түүх-4
Хүмүүс сом-нд их сайхан хариу бичихийм. Би ерөөсөө тэгэхгүй юм . Тэрний оронд сөрж блог руу нь орох гэх. Зөв эсэхийг мэдэхгүй.
Хачин чамин эрээн мяраан блогнууд байхым. Уг нь их гоё юм . Цаг маг, тоолдог моолдог тоолуураас авхуулаад зөндөө зөндөө. Минийх болохоор "хуучирсан хүрэн костюм" шиг л юм байхым. Үгүй тэгээд гоёх гэхээр миний өөрийн зангаас болоод гоёж гоодож чадахгүй юм.
Цаг тавъя гэж нэг өдөр санав. Гэтэл өнөө мангар чинь хүмүүс цаг руу хараад яараад гарчихаж магадгүй гээд л санах. Ухаандаа санаа нь цаг наргүй л суулгах санаатай байх нь их эдээ. Тоолуур тавъя гэж бодов. Тэгсэнээ. Тоолж байгаа тоо нь цөөхөн харагдахаар чамлаад гараад явчих болов уу гэж бодох. Харин тэр дуу намуухан яваад байдаг нь зүгээр шиг. Даана ч ах нь өөрөө чаддаггүй гэж байгаа. Тэгээд юмыг дандаа эсрэг талаас боддог энэ зандаа хөтлөгдөөд "нөгөө муу бор костюмтайгаа л" үлдлээ дээ ах нь хэхэ.
Эцэст нь бас нэг юм бодоод л байгаа. Та нарт хэлэх гэхээр буруугаар ойлгоод уурлах боловуу гэж айгаад. Дэмий балай юм бодож байж хэдэн сайхан дүү нараа үргээчих болов уу гээд л... Заримдаа ганц нэг болохгүй байгаа юмаа эвтэйхэнээр шүүмжилвэл ямар бол. Тэгвэл хүн алдаагаа олж харж засахад дэмтэй шиг. Өөр хүмүүс энэ блогчид гэж хэдэн биенээ хөөрөгдөж магтсан улс. Сүүлдээ бүр магтах үг нь олдохоо болих нь гэж бодох вий дээ гэж битүүдээ бодоод яваа. Бодвол миний буруу байж болох л юм . Хэрвээ буруу санасан бол намайг өршөөнө буй заа.
Бүрэн эхээрээ...
Блогоор аялсан түүх-3
Нэг үеээ бодвол блогны учрыг овоо олоод байгаа би. Анх бүр нэг сайн бууж өгөхгүй хүмүүсийн блогийг шүтэн бишрэхээс цаашгүй байж. Одоо ч гэсэндээ гоё гоё блогнууд таарахаар ам хагас ангайдаг гэж байгаа. Амраагийн блог гэж айхтар эд нэг байна. Ахмадуудынхаа араас орж байгаа мундаг залуу. Байды гуай ингээд хэлчихсэн болохоор Бумаа дуугай л байсан нь дээр л дээ. Бас шог талаасаа Дөлгөөний блог байна. Их маазтай хэрнээ ойлгомжтой. Эрхэсийн блог гэж дөнгөж нүдэлж байгаа яргуйг санагдуулам блог бий. Танин мэдэхүйн талаасаа Ганбаагийн Хишгээгийн г.м. Төрөө дүү, Үүнээ дүү гээд эрчтэй залуус байна. Эднийг би бусдыгаа тэвчээртэй уншдаг гэж санадаг. Уншина гэдэг өөрт бичихээсээ илүү эддээ. Цаг зав муухан болохоор (өөрийгөө аргалав) орж ирсэн рүү сөрж орж байгаа. Дамжаад дамжаад явахаар толгой эргээд төөрчих юм. Хөгшдөөд тэр байх. Нана маань таг байгаа. Бие хаа нь зүгээр байгаа гэж бодно. Сүрхий юм болохоороо нүүж мүүсэн ч байж магад. Ээбээ гэж эвгүй блог нэг бий. Орж болохгүй , орохгүй байж бүр болохгүй. Викторы гэж байхым. Даана ч нэр ус, пасс, виз энэ тэр гээд орж чадахгүй юм. Шинэ буюу шинэвтэр гэвэл (миний л хувьд) Ганаа гэж гэр бүлсэг блог саяханаас гарч ирэв. Заяа Пийкфиндэр гээд шажигнуулдаг улсууд байна. Нөөц материал ихтэй боловуу гэж санадаг.
За тэгээд хуучцуулаас манай хоёр (Тэлмэн Бямбаа) байнга ирдэгт баярладаг. Миний хувьд блогны хүрээ их бага юм . Их олон блогруу орж сом-т үлдээж байж өөрийгөө уншуулах ёстой юм шиг байгаам. За тэгээд залхалгүй манайхаар ордог та бүхэндээ баярладаг шүү. Та нартаа сайн сайхныг хүсье
Бүрэн эхээрээ...
Блогоор аялсан түүх-2
Би гэдэг амьтан
Бичиг соёлын далайд нэвтэрсэн
Билгүүн их номтон
Билэг танхай нэгэн биш юм
Яруу найраг бичдэг хүн болж
Янжинлхамыг хилэгнүүлж
Яруу найрагчидаа гомдоочихвол
Яанаа та минь ээ
Яахав зүгээр л намайг
Ярьж байна гэж бодоод уншаарай
Блог гэдэг чинь ерөөсөө
Борхон зүрхний угаас
Боргилон боргилон ундрах
Барагдашгүй нэгэн булаг юм байна
Ганцаас эхэлж олныг хамарсан
Гайхам нэгэн урлан юм байна
Газар газрын сонинг агуулсан
Гайгүй сайн төөрдөг байшин юм байна
Цаг нартай уралдан гарсан
Цахим нэгэн ертөнц юм байна
Тийм гэхийн аргагүй эгэлхэн бас даруухан
Тэмдэглэлийн электрон дэвтэр юм байна
Тэлмэн дүүгийн урлангаар
Тэнхээ мэдэн аялав
Тэрүүгээр энүүрээр оров
Тэгээд тэндээс нэг юм олов
Гэтэл тэр нь юу гэж санана
Гэрэл гэгээ юм
Өнгөтэй өөдтэй гэрэлтэй гэгээтэй хэмнэлээ
Өнө мөнхөд хадгалж яваарай дүү минь.
Зүүдчин найзын булангаар
Зөв буруугүй тэнэв би
Таалагдсан зарим нэгэнд нь
Талархал үлдээх гэж оролдов
Тэгсэн чинь болдоггүй
Тэсвэр алдав, тэгээд ч чаддаггүй
Утас авч ярив түүн рүү
Учирыг асууж лавлав
Хамаагүй ороод байдаггүй
Хамгаалалт тавьчихсан гэнэ
Харин тэр минийхийг
Харж суусан юм байж
Шар айрагны тухай
Шавилхан багадаа бичсэнээ тавьчихсаныг хараад
Архи тамхины тухай юмаа даа гээд
Алгуурхан дуу нь цаашлав
Андын минь энэ байдал
Аргагүй нэгийг бодогдуулав
Блогныхоо энэ ертөнцийг
Бохироос холхон байлгая хэмээн
Бодсон боловуу тэр гэж би санав
Санасанаа би баталж чадахгүй ч
Санаа зовов, сэтгэл эвгүйрэв
Бушуухан буцаж ороод
Бусармаг шүлгээ авчихав
Булхайцахаараа
Буцаад нүүчихэж болдог
Бузгай эдээ энэ бас.
Бямбаагийн ертөнцөөр
Бяцхан аялав
Би барахгүй юм билээ
Бичсэн нь арвин юм билээ
Монгол үнэртсэн эднийхээр
Морилж харин нэг саатаарай
Хайрламаар хүндэлмээр өнгөрсөн үеэ
Хармалмаардаа гэсэн аястай байсан
За тэгээд цаашилбал
Захгүй юм билээ, энэ далайгаар
Завтай болоод цагтай бол та бүхэн
Завиндаа суугаад сэлүүрээ бариад урагшилбал
Заавал нэгийг олж хоёрыг тунгаанаа.
Бүрэн эхээрээ...
Блог-оор аялсан түүх-1
Блог гээчийг урьд нь ердөө мэддэггүй байлаа гэвэл мэдээж худлаа болох байх. Гэхдээ одоогийнх шигээ ухаж төнхөж, уншиж сонирхож, өдий хэмжээний цагийг үүнд зориулдаггүй байсан үнэн үү гэвэл бас үнэн юм. Гэтэл сүүлийн үеийн нэгэн танил маань нэг блог гээчийг надад нээж өглөө. Түүнийг блогоор аялагчид болон блогчид Зүүдчин гэдгээр нь, гадаадад амьдрагсад ялангуяа Америкийн монголчууд Даяар Монгол сониноор нь андахгүй байх.
Энэ нөхөр намайг нэг өдөр болж байна, болох шинж байна гэхчилэн хошгоруулж орхив. Түүнээс хойш энэ блогны ертөнцийг нухацтайхан үзэж харж, уншиж эхлэснээ нуугаад яахав. Магадгүй тэр надаас өөр олон хүнийг уруу татаж, бас урам өгсөн байх.
Блог гэдэг ерөөсөө миний бодлоор бодол санаагаа бусадтай хуваалцах, бусдад нээх цахим нэгэн талбар юм байна. Мэдээжийн юм ярьж байна уу. Тэгээд нилээд хэдэн блогоор орж үзлээ. Гоё юмаа. Гэтэл нэг юм ажиглагдлаа. Ихэнх блог-д хэд хэдэн үгийг нийлүүлээд биччихсэн хөгжилтэй ч юм шиг, хөөрхөн ч юм шиг үгнүүд байх юм. “зүүдэлжийнаа, ойлгодгүүштэ, явжэйлээшт“ гэх мэт.
Нэгэн бодлын блог нь электрон тэмдэглэлийн дэвтэр учир түүн дээр юуг яаж тэмдэглэх нь хувь хүний хэрэг гэлтэй. Би үүгээрээ хэн нэгнийг шүүмжлэх гэсэн юм биш. Ер нь ямар нэгэн юмыг, ямар нэгэн юм хийж байгаа хүнийг шүүмжлэх нь тийм ч найрсаг бус юм бодогддог. Нөгөө талаар хүнийг, эсвэл хүний хийсэн бүтээснийг шүүмжлэхийн тулд тэр талын мэдлэгтэй байх ёстой мэт санагддаг. Гэтэл би шүүмжлэх нь битгий хэл дүгнэх хэмжээний хүн биш учраас тэгэж байгаа юм. Тэгээд ч тэмдэглэлийнхээ дэвтэрт татлаад биччихсэн хүнийг алийг тэр гэхэв дээ, Тийм үү?
Нөгөө талаас нь харвал одоогийн цахим төхөөрөмж болон хурдтай холбоотой цаг хугацаа хэмнэх үүднээс гарч ирсэн өнөө цагийн моод гэлтэй юм шиг.
Гэвч бид цаашдаа ямар байдлаар бичих ёстой юм бэ?
Блог нь хувь хүмүүс өөр өөрсдийн шинжийг агуулсан өнгө, өөр өөр ертөнц учраас өөр өөрсдийнхөөрөө байх нь дээр бөгөөд тийм байснаараа үзүүштэй, уншууштай, сонсууштай, сонирхууштай байх ажгуу. Блог хэмээх ертөнцийн андууд ах дүү нар минь улам ихийг хийж, улам ихийг бичиж, улам ихийг нээх болтугай.
Та нартаа амьдралын гэгээн болгоныг хүсье.
Бүрэн эхээрээ...
